hayvanlar alemi hayvan resimleri hayvanlar ve doga hakkında bilgiler ve resimler güvercinler hakkında bilgi ve resimler hayvalar aleminden haberler

Konularda Kelimelerde

Haber Servisine Abone Ol:


SiTENiZiN LiNKiNi EKLEYiN
LiNK DEGiSiMi YAPIN ZiYARETCi KAZANIN

havuç

 Print this page 

YAZIYI EKLEYEN: osman

HAVUÇ

Dünyanın hemen her yerinde kökleri için yetiştirilen bir bitkidir. Besin depolayarak etlenen bu kazık kökler çiğ ve pişmiş sebze olarak çok sevilir. Maydanozgiller familyasından olan havuç anayurdu Afganistan,dan dünyaya yayılmış ve çok eskiçağlardan beri Akdeniz çevresinde onüç yüzyıldan bu yana da kuzey Avrupa ülkelerinde tarıma alınmıştır. Bütün kuzey yarı küredeki çayırlarda kendiliğinden yetişen yabani havucun kökleri bildiğimiz sebzelik havuçlarındaki gibi turuncu renkte değil beyazdır. Üstelik çok daha cılız ve ince, dokusu da oldukça sert ve lifsidir. Bugün sebze bahçelerinde yetiştirilen iri, etli, renkli ve gevrek köklü havuç çeşitleri, uzun seçme ve çaprazlama çalışmalarıyla bu yabani havuçtan geliştirilmiştir. Köklerin biçimi, boyutları ve renkgi çeşitten çeşide çok değişir. Bazıları kısa, kalın ve küt uçlu beyaz sarı ya da morumsu kırmızı renktedir. Ama en yaygın çeşitlerin kökleri canlı turuncu renkte ve koni biçiminde olur. İyice büyüğünden tepe çapı beş santimetreyei aşan ve aşağıya doğru incelen bu sivri uçlu köklerin uzunluğu onbeş ila otuz santimetreyi bulur. Hatta Beypazarı, nda yetiştirilen yerli çeşitlerin konik kökleri, iyice büyümeye bırakıldığında bir metre uzunluğa erişe bilir. Ama bu kadar uzun köklü havuçların hem topraktan sökülmesi zordur, hem de kökün içindeki öz bölümü sertleşip odunsu bir dokuya dönüştüğü için lezzeti azalır. En değerli havuç çeşitleri, silindir biçimindeki köklü on on beş santimetreden fazla büyümeyen, gevrek dokulu, hafif tatlı, bol sulu ve posası az olanlardır. Rengi ne kadar koyu turuncu olursa, kökün besin değeri de o kadar yüksektir. Çünkü havuca havuc a rengini veren ve koraten denen bu madde vücutta A vitamin bu nedenle havucun çiğ sebze ya da salata olarak yenmesi sağlıklı büyüme açısından çok yararlıdır. İk iyıllık otsu bir bitki olan havuç birinci yılında yapraklanır ve kökünü geliştirir. İkinci yılında da çiçek verir. Küçük beyaz ya da pembesi çiçekleri top top kümelenerek dallanır ucunda geniş şemsiyeler oluşturur. Yabani havuç birçok ülkede tarımcıların en korktuğu zararlı otlardan biri sayılırsa da tarlalarda ya da yol kenarlarında açan bu dantel gibi zarif beyaz çiçeklerin görünümü çok hoştur. Havuç besince zengin iyi akaçlanmış gevşek ve derin toprakları sever. Şubat mart aylarında en az otuz cm aralıklı sıralara oldukça bol tohum atılır. Ilıman iklimlerde bütün yaz ve kış ayları boyunca hasat sürer. Çiğ körpe ve gevrek olması için, çoğu kez iyice etlenip kalınlaşmadan toplanır. Bazı ülkelerde, dilimlenip kurutulduktan ve hafifçe kavrulduktan sonra öğütülen havuç köklerinden kahveye benzeyen bir içecek yapılır. Bazı havuç çeşitlerinin çok iri, kaba ve sert dokulu kökleri de hayvan yemi olarak kullanır.